Cúng rằm tháng riêng quan trọng vì lý do gì?

“Cúng cả năm không bằng rằm tháng riêng” là câu mà dân gian dùng để mô tả cho mức độ quan trọng của ngày rằm tháng riêng. 4 cách hóa giải kiêng kỵ phòng ngủ và bàn thờ này được gọi là Tết Thượng Nguyên chính vì thế vào ngày này con cháu thường tụ họp để dâng lên ông bà, tổ tiên, bàn thờ những mâm lễ cúng mặn hoặc chay để tỏ lòng biết ơn, hiếu thảo, cầu mong những điều may mắn, hạnh phúc tốt đẹp đến trong cả năm. Chuẩn bị mâm lễ thờ cúng trên bàn thờ vào tết Đoan Ngọ ANAMO tìm hiểu về lý do cúng rằm tháng riêng quan trọng trong các gia đình Việt:


Ý nghĩa của việc cúng ngày rằm tháng riêng

Ngày rằm tháng Giêng theo phong tục cổ truyền thống văn hóa lâu đời, còn được gọi là tết Thượng nguyên. Đây là một tết nằm trong hệ thống Thượng – Trung – Hạ nguyên. Tết Thượng nguyên là rằm tháng Giêng, tết Trung nguyên là rằm tháng 7 và tết Hạ nguyên là rằm tháng 10. Mang những ý nghĩa đặc biệt trong tâm linh: Tết Thượng nguyên là tết hướng thiên cầu phúc, Trung nguyên là địa quan xá tội, Hạ nguyên là thủy quan giải ách.
Lý do ngày cúng rằm tháng riêng quan trọng
Do việc coi trọng những thứ đầu tiên của người Việt

Lý giải về việc vì sao dân gian nói “cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng”, có thể được giải thích bởi truyền thống văn hóa coi trọng cái đầu của người dân Việt. Người Việt cho rằng phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất hệ trọng, nhất là những người kinh doanh.

Đặc biệt trong những ngày tết, bên cạnh đó quan niệm này còn được mở rộng ra, coi trọng cả tháng đầu năm là tháng giêng. Mà trong mỗi tháng có hai tiết sóc vọng là ngày mồng một và hôm rằm. Chính vì thế ngày rằm tháng riêng luôn được đặc biệt chú ý trong thờ cúng.
Giáo sư Trần Ngọc Thêm, người nghiên cứu về văn hóa dân tộc Việt Nam viết: “Không chỉ ngày đầu năm, mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng; thêm vào đó, tháng này công việc lại ít nên tháng Giêng có nhiều tết hơn hẳn các tháng khác. Ngoài tết Nguyên đán còn có tết rằm tháng Giêng – đó là ngày trăng tròn đầu tiên, là tết Thượng nguyên hướng thiên cầu phúc”.

Mang ý nghĩa đặc biệt trong quan niệm Phật giáo

Theo quan niệm Phật giáo trước đây ngày rằm tháng Giêng còn được coi là ngày vía của đức phật A Di Đà, mà trong Phật giáo, đức phật A Di Đà là giáo chủ ở cõi Tây phương cực lạc. Việt Nam là một nước có nhiều người theo Phật và truyền thống đạo Phật. Là một vị Phật gắn với tương lai tốt đẹp, huy hoàng, không có khổ đau. Cách bày bàn thờ ngày cưới theo từng vùng miền thế nên cúng cả năm cũng không bằng rằm tháng giêng là như vậy. Trong các gia đình chung cư hiện nay vẫn sử dụng bàn thờ chung cư để thờ cúng Phật giáo, gia tiên.

Thời điểm đầu năm thích hợp cầu an lành

Rằm tháng riêng được cho là thời điểm thích hợp cầu an lành cho đầu năm theo các truyền thống văn hóa lâu đời. Trong cái không khí vui xuân còn đậm đà của ngày rằm đầu tiên cho năm mới, thời điểm thích hợp nhất để cầu nguyện an lành cho cả năm, cho nên giới Phật Tử cũng như dân chúng đi chùa lễ Phật rất đông đảo. Do tính chất hòa nhập lan tỏa như vậy nên đã từ rất lâu trong dân gian hình thành câu thành ngữ quen thuộc: Cúng cả năm không bằng rằm tháng giêng.

Sự quan trọng của ngày lễ cúng rằm tháng riêng là hệ quả xuất phát từ quan niệm coi trọng những cái đầu tiên của người Việt. Sau đó, qua quá trình tiếp thu và dung hòa các nền văn hóa, tôn giáo, ngày rằm tháng Giêng lại được gắn thêm các ý nghĩa mới nên càng quan trọng. Thêm vào đó với quan niệm tháng Giêng là tháng ăn chơi, với dư âm của dịp tết cho nên ý nghĩa của nó lại càng được người dân chú trọng đề cao. Đặt lên bàn thờ gỗ gụ những mâm cúng chu đáo nhất cho ngày rằm tháng riêng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *